Αρχική

ΠΑΝΑΓΙΑ ΟΡΕΣΤΙΑΔΟΣ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ & ΒΙΒΛΙΑ





 










ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ

(C) 2013 Ιερός Ναός Κοιμήσεως Της Θεοτόκου Κλεισσούς Ορεστιάδος
? πίστη σήμερα
?βερ?ντσεφ Σέργιος

 

? Σέργιος ?βερίντσεφ ?ταν ρ?σσος θεολόγος, ποιητής καί φιλόσοφος, ε?δικευμένος στήν ?ρχαία καί μεσαιωνική λογοτεχνία, καί μέλος τ?ς Ρωσσικ?ς ?καδημίας ?πιστημ?ν. ?πέθανε τό ?τος 2004 σέ ?λικία 66 χρόνων. Τό παρόν κείμενο ?ποτέλει ?να ?πάνθισμα ?μιλίας του στήν Λυών τ?ς Γαλλίας, τόν Α?γουστο το? 1994, λίγο μετά τήν κατάρρευσι το? κομμουνισμο? στήν Ρωσσία, τό ?πο?ον ?δημοσιεύθη στό γαλλικό περιοδικό ΣΟΠ, τ. 192, Νοέμ. 1994.

?ς ?μολογήσωμε τήν ?δυναμία μας: δέν ε?μεθα μήτε τόσο ?ξιοι, μήτε τόσο σοφοί, ?σο ο? πρόγονοί μας, κατά τήν χριστιανική πίστι. Μ?λλον ε?μεθα, φανερά, πιό ?δύναμοι καί λιγώτερο ?κανοί στήν α?στηρότητα καί ?κρίβεια τ?ς ?σκητικ?ς ζω?ς, ? ?ποία ?παιτε? μία πειθαρχία σώματος, νο? καί φαντασίας. ? παιδεία μας, πνευματική, ?κκλησιαστική ? θρησκευτική ?χει κατά πολύ πτωχεύσει: σχεδόν ε?μεθα ?καλλιέργητοι βάρβαροι. Παρά τα?τα, κυριευόμεθα ?πό θαυμασμό ?ναντι κάποιας μεγαλοφυο?ς δημιουργίας τ?ν βυζαντιν?ν χρόνων, ? ?ναντι τ?ς σοφίας καί ?ρθότητος τ?ς σκέψεως τ?ν Πατέρων τ?ς ?κκλησίας, ? τ?ς λαμπρότητος μι?ς βυζαντιν?ς καί μι?ς παλαιορωσικ?ς ε?κόνος? διότι ?νακαλύπτομε ?κε? ?ναν χαμένο πλο?το, ξυπν? μέσα μας ? νοσταλγία μι?ς λαμπρ?ς χριστιανοσύνης.

?μως, ? τραγικότης τ?ς ?ποχ?ς μας συμβαδίζει καί μέ μία μεγάλη τιμή: τήν δυνατότητα τ?ν χριστιαν?ν νά βιώσουν καί νά ?μολογήσουν τήν πίστι τους, μετά τήν «?ποχή τ?ς πίστεως», μετά τήν ?ναγγελία, ?πό τήν ?σθμαίνουσα φωνή το? Νίτσε, το? «θανάτου το? Θεο?», πο? ?γινε τό πλέον κοινότυπο ?ξίωμα τ?ς νεωτερικότητος, ?πιβαλλόμενο σχεδόν σέ μία ?ρισμένη ?θεολογία?, τήν ψευδο-?θεολογία το? θανάτου το? Θεο??. ?μολογο?με τόν Χριστό μετά ?πό ?ναν α?ώνα πο? ?κανε καί ε?πε, κατά τ?ς πίστεως, περισσότερα ?π' ?σα ?λες ο? ?λλες συνολικά ?στορικές περίοδοι. Τό ?τος γεννήσεώς μου, λ.χ., ?ταν ? χρονιά πο? ?πρεπε νά περατωθ? στήν χώρα μου ?να ?πενταετές σχέδιο ?παλλαγ?ς ?πό τόν Θεό?, τό ?πο?ο διεκήρυσσε τήν ?λοκληρωτική κατάργησι ?λων τ?ν θρησκει?ν ?πό τό κομμουνιστικό καθεστώς. Καί ?μως, ?κόμη σήμερα δοξολογο?με τόν Θεό...

?φείλομε, μάλιστα, νά δοξάζωμε περισσότερο τόν Θεό, διότι μ?ς ?κανε μάρτυρες ?νός μεγάλου θαύματος, συγκρισίμου μέ ?κείνου τ?ς φλεγομένης βάτου τ?ς Παλαι?ς Διαθήκης: τό θα?μα τ?ς ?ναγεννήσεως το? χριστιανισμο?. ?Ε?λογητός ? Θεός?, διότι ? χριστιανισμός δέν ??πιβιώνει?, δέν ?ψευτο-ζ??, ?λλά ζ?, ? πεθαίνει μέ ?ναν θάνατο τρομερά ?ληθινό καί ?ναγενν?ται, ?πανέρχεται στήν ζωή, ?χι σάν μία ?ρχαία σβησμένη πίστι, ?λλ' ?ς μία καλή ?γγελία, ?ς τό ?Ε?αγγέλιο?. ?νασταίνεται ? χριστιανισμός, διαφυλάσσοντας συγχρόνως τήν ταυτότητά του, τήν πληρότητά του, ο? ?πο?ες πηγάζουν ?πό τόν ?διον τόν ?ησο?. Καθώς λέγει ? ?πόστολος Πα?λος: ??ησο?ς Χριστός χθές καί σήμερον ? α?τός καί ε?ς τούς α??νας? (?βρ. ιγ΄, 8). ?λλά πάλι ? ?διος ? Χριστός μ?ς λέγει: ??δού καινά ποι? πάντα? (?ποκ. κα΄,5).


?νας κόσμος δίχως τήν θεία σφραγίδα.


? ρ?σσος μυστικός ποιητής Βιάτσεσλαβ ?βανώφ, κατά τήν δεκαετία το? 1930, στοχαζόμενος περί το? σοβιετικο? ?θεϊσμο?, πο?, κατ' α?τόν, ?ταν μία ??πόλυτη ?εροσυλία?, ?νας ??ξωφρενικός πόλεμος κατά το? ?μνο? το? Θεο??, ?ν? συγχρόνως διέκρινε μία γενικότερη τάσι, ?δια σ' ?λον τόν κόσμο, ?γραφε: ?Θά ?πιθυμούσαμε νά μήν ?π?ρχαν πλούσιοι ?νθρωποι. Δέν θά ?πάρχη πλέον πλο?τος. Καταργε?ται ?φ' ?αυτο?, χάνει ?δη τήν λαμπρότητά του, γιατί ? πλο?τος ε?ναι ε?κόνα τ?ς διαφοροποιήσεως? λοιπόν, ? διαφοροποίησις παύει. Τό πολύχρωμο πέπλο, πο? ?διδε στόν διεσπασμένο κόσμο μιά προσποιητή, περίπλοκη ?νότητα, σχίζεται. Δέν θά ?πάρξη πλέον παρά ?νας γυμνός δυϊσμός. ?λα περιορίζονται σέ μία τραγική δυάδα... Τελειωμένες, λοιπόν, ο? ο?δέτερες στάσεις, ο? συμβιβαστικές ?ναποφασιστικότητες, ο? μεσα?ες θέσεις στόν τομέα το? πνεύματος? ?πέβη πλέον πεδίο μάχης? τελειωμένες, καταδικασμένες, ?κμηδενισμένες... Γιατί ?φθασε ? ?ρα νά ?ποφασίσωμε ?πέρ ? κατά ?κείνου, πο? ε?ναι τό μοναδικό ?ντικείμενο το? μίσους, τ?ν κηρύκων το? μίσους... Καθ' ?νας, λοιπόν, ?ς προκρίνη τήν μία ? τήν ?λλη ?πό τίς δύο ?μπόλεμες Πολιτε?ες!...?. (? ποιητής ?δ? ?πικαλε?ται τήν Πολιτεία το? Θεο? καί τήν ?πίγεια Πολιτεία, κατά τήν παράδοσι το? ?γίου Α?γουστίνου).

Τήν ?ποχή το? παραδοσιακο? χριστιανισμο?, ? πιστός ε?ρισκε π?ς ?λη γύρω του ? πραγματικότης το? προσέφερε ?ποδείξεις περί τ?ς ?πάρξεως το? Θεο?. ?λα το? μιλο?σαν γιά τόν Θεό, ?πό τίς πλέον πρωταρχικές ?μπειρίες, ?πως λ.χ. ? σχέσι πατρός-υ?ο?, ? δομή τ?ς ο?κογενείας, ? διάρθρωσι τ?ς κοινωνίας, κτλ.

?τσι στήν Ρωσσία, ?λλά καί σέ κάθε ?ρθόδοξη χώρα, ? ?κκλησία ?διδε τόν ρυθμό σέ ?λες τίς ?νθρώπινες ?μπειρίες, ?πό τό βάπτισμα ?ως τήν ταφή. ?λο τό ?τος σημαδευόταν ?πό τίς λειτουργικές ?ορτές καί τίς ?κκλησιαστικές ?κολουθίες. ?λην τήν ?μέρα ?κούγονταν ο? κωδωνοκρουσίες τ?ν διαφόρων ?ρ?ν προσευχ?ς. ? δομή τ?ς ?πιστημονικ?ς καί φιλοσοφικ?ς σκέψεως ?πιβεβαίωνε α?τό, πο? προσέφερε ? ?μπειρία τ?ς ζω?ς... Καί ?λα α?τά ?σαν πολύ ?κτενέστερα ?πό ?κε?να, πο? μπόρεσε νά ?κφράση ? λόγια σκέψι το? ?γίου Α?γουστίνου.

?λλ? ?ταν ? ?ποχή τ?ν ?μφαν?ν ?ποδείξεων πέρασε, ?λοι α?τοί, πο? δέν ε?χαν μία πίστι ?κανή νά ζήση ?φ' ?αυτ?ς, ?πεφάνθησαν, ?ναμφιβόλως, περί το? τέλους τ?ς πίστεως. ?τσι ζο?με σήμερα σ' ?ναν κόσμο, πο? ?τίποτε δέν ε?ναι α?τονόητο?. Θά ?ταν, ?μως, ?περβολή νά ?σχυρισθο?με ?τι δέν ?χομε πλέον κανέναν τρόπο γιά νά δο?με μέσα στόν κόσμο, στίς ο?κογενειακές ?, γενικώτερα, στίς ?νθρώπινες σχέσεις, ?δούς γιά τήν γν?σι το? Θεο?. Βεβαιώνοντας κάτι τέτοιο, θά ?ταν σάν νά κάναμε παραχώρησι στήν προπαγάνδα το? διαβόλου. ?λλά δέν μπορο?με πάλι νά θεωρήσωμε ?τι α?τοί ο? δρόμοι ε?ναι πλέον α?τονόητοι...


Μία ?νθρωπολογική κρίσις.


?ποιες καί ?ν ε?ναι ο? προσπάθειες το? παλαιο?, ?φελο?ς ?θεϊσμο?, τ?ς ?ποχ?ς το? Διαφωτισμο? καί το? 19ον α?., νά στηριχθ? ?πί τ?ς νέας κοσμολογίας, ?πί τ?ς δαρβινικ?ς θεωρίας τ?ς ?ξελίξεως, ?πί ?λων τ?ν ?λλων σταθμ?ν τ?ς διανοητικ?ς ?στορίας τ?ς Δύσεως, ?ν τούτοις ?λες α?τές ο? ?μι-?πιστημονικές ?ναφορές δέν ε?ναι τουλάχιστον τόσο σοβαρές, ?σο ? ε?ρεία ?νθρωπολογική κρίσι, πο? χαρακτηρίζει τήν ?ποχή μας καί ?λοένα διευρύνεται.

?ς διευκρινίσωμε, βεβαίως, ?τι δέν πρέπει νά ?ξιδανικεύωμε τό παρελθόν, δέν πρέπει κυρίως νά φανταζώμεθα ?τι ?π?ρξε μία ?ποχή, πο? ο? σχέσεις γονέων καί παιδι?ν, συζύγων, ?ρχόντων καί ?ρχομένων, ?σαν ?ρμονικές καί δίχως σκιές. Φανταζόμενοι κάτι τέτοιο, θά ?ταν σάν νά ?ρνούμεθα τήν ?μαρτωλή φύσι μας. ?λλ' ?κόμη καί χωρίς νά ε?ναι ?ρμονικές α?τές ο? σχέσεις, ?ν τούτοις διατηρο?σαν, σ' ?ναν ?ρισμένο βαθμό, τήν ?παρξιακή τους ταυτότητα. Α?τή ? ταυτότητα ?ταν φανερή τόσο στούς ?παναστάτες, ?σο καί σ' ?κείνους πο? ?ξεγείροντο ?νάντια στήν ?ξουσία το? πατρός, το? ?ερέως, το? ?γεμόνος. Θά μπορούσαμε μάλιστα νά πο?με ?τι ? ?ξέγερσι α?τή, μέσα στά πλαίσια το? παραδοσιακο? χριστιανισμο?, συνίστατο στό νά μή μείνη ?λίθος ?πί λίθου?. ?λλ' ?πειδή ο? λίθοι ?σαν ?κριβ?ς λίθοι, παρέμεναν ?θικτοι. Τόν 20όν α?., ?μως, φθάσαμε στόν διαχωρισμό τ?ς ?λης σέ μόρια καί ?τομα... Τό γεγονός α?τό, τό ?τι δηλαδή ? α?ώνας α?τός ?φερε τήν διάσπασι το? ?τόμου, λαμβάνει μ?λλον συμβολικές διαστάσεις.

? βαθειά ?νθρωπολογική κρίσι, πο? διανύομε, κάνει ?στε νά μήν ε?ναι πλέον μόνον τά παιδιά πο? ?ξεγείρονται, ?λλά καί α?τοί ο? ?διοι ο? γονε?ς, μή γνωρίζοντας ποιά ?ξουσία ?σκο?ν καί ?ν ?νόματι ποίου. Το?το, ?μως, ?χει ο?σιαστικές συνέπειες στήν πορεία τ?ς πίστεως καί τ?ς ?πιστίας.

? Κίρκεγκαρντ ε?χε κάνει μία παρατήρησι: ?Πιστεύομε στόν Θεό, ?πειδή ? πατέρας ε?πε στό παιδί ?τι ?πάρχει Θεός?. Α?τή ? ?πλή φράσι συγκεντρώνει μέσα της τήν α?ώνια ?στορία τ?ν χριστιανικ?ν λα?ν. ?ταν ο? ?νθρωποι ?σαν χριστιανοί, α?τό συνέβαινε ?πειδή ο? παραδόσεις ?σαν ριζωμένες μέσα στό πατρικό σπίτι. ?ργότερα, ?μως, καί ? ?θεϊσμός, μέ τήν σειρά του, ?γινε παραδοσιακός, ?νας ?θεϊσμός ?κατά τόν ?ρχα?ο τρόπο?, πο? ?μφανιζόταν σάν μία ?μολογία. Στό θαυμάσιο βιβλίο του ?? ?λλος ?λιος?, ? γάλλος διανοούμενος ?λίβιος Κλεμάν, ?ναφέρει: ?Στό χωριό, πο? κατοικο?σε ? ο?κογένεια το? πατρός μου, ?π?ρχαν τρε?ς ?μολογίες: ο? καθολικοί, ο? προτεστάντες καί ο? σοσιαλιστές...?.


? ?νακάλυψις τ?ς πίστεως.


?λλοτε, λοιπόν, θεωρε?το σταθερή ? ?δέα ?τι ο? γονε?ς μπορο?σαν νά μεταβιβάσουν τήν πνευματική τους κληρονομιά, πίστι ? ?πιστία, στά παιδιά τους. Καί ο? ?θεοι ?στήριξαν ?π' α?το? τίς ?λπίδες τους ?ς πρός τήν ?ξαφάνισι τ?ς πίστεως: ?βασίσθηκαν στήν ?γγυημένη μετάδοσι τ?ς ?πιστίας ?πό τούς γονε?ς στά παιδιά. ?λλ' ?μως, α?τό δέν ?ταν καθόλου δικαιολογημένο. ?πως ?δικαιολόγητες ?σαν καί ο? ?λπίδες τ?ν χριστιαν?ν ?τι, κερδίζοντας μία γενιά νέων, ? πίστι θά ?ναζωογονο?σε καί θά παλινόρθωνε ?ριστικά τόν χριστιανισμό τ?ν παλαι?ν χρόνων. Α?τή, μάλιστα, ? ?λπίδα τ?ν πιστ?ν ?ταν τυπική κατά τήν περίοδο το? μέσο-πολέμου, ?ταν ο? ρωμαιοκαθολικοί, λ.χ., στήν Γαλλία πίστευαν ?τι, ?φ' ?σον πολλοί σπουδαστές μετεστρέφοντο καί πήγαιναν γιά προσκύνημα στήν Σάρτρ, κατά τό ?ρα?ο παράδειγμα το? γάλλου ποιητο? Καρόλου Πεγκύ, τότε ?λη ? κουλτούρα τους θά μπορο?σε, τελικά, νά ξαναγίνη χριστιανική. Τέτοια ?λπίδα ?τρεφαν ?πίσης καί μερικοί ?ρθόδοξοι ρ?σσοι διανοούμενοι τ?ν Παρισίων, ?πως λ.χ. ? Γεώργιος Φεντότωφ .

Προσωπικά, προέρχομαι ?πό τήν Ρωσσία, μία χώρα ?που ? ?ριστική ?ξαφάνισι τ?ς θρησκείας σχεδιάσθηκε ?πό τό κόμμα καί τό κράτος, ?πως σχεδιάσθηκε, λ.χ., ? βιομηχανική παραγωγή. ?λοι α?τοί, ?μως, ο? ?πολογισμοί βασίσθηκαν στόν συνήθη μηχανισμό, κατά τόν ?πο?ον ο? γονε?ς μεταδίδουν, φυσιολογικά, τίς πεποιθήσεις τους στά παιδιά. ?π?ρχαν, βεβαίως, πάντοτε ?νθρωποι, πο? ?γκατέλειπαν τήν πίστι τ?ν πατέρων τους γιά νά ?κολουθήσουν μίαν ?λλην. Τέτοια ?ταν ? περίπτωσι τ?ν πρώτων χριστιαν?ν, πο? προήρχοντο ?πό τόν ?ουδαϊσμό ? τόν παγανισμό. ?λλά, διά μέσου τ?ν α?ώνων τ?ς χριστιανικ?ς ?στορίας, α?τοί ο? ?νθρωποι ?γιναν σπάνιοι.

Στίς ?μέρες μας ?λα ε?ναι διαφορετικά. Πρό πολλο? ?δη, καί κυρίως μετά τήν δεκαετία το? 1960, δέν μπορο?με νά στηριχθο?με πλέον σ' α?τόν τόν μηχανισμό μεταβιβάσεως. Καί το?το μ?ς ?φαίρει κάθε ψεύτικη σιγουριά, καί συγχρόνως μ?ς ?μπνέει μιά μεγάλη ?λπίδα. ? ?ποχή μας ?κμηδενίζει κάθε πιθανότητα γιά ?,τι χριστιανικως τείνει μόνον νά ?πιβιώνη, καί δίδει ?ληθινές πιθανότητες σέ ?,τι χριστιανικ?ς γίνεται ?εραποστολή, θρησκεία νέο-μεταστραφέντων, ?κκλησία θεμελιωμένη στό ?Ε?-αγγέλιο?, στήν δυναμική α?τ?ς τ?ς ?γγελίας, πο? ?ξερε νά διατηρήση τήν ?ρχική της ?ρμή.

?τσι, ε?ναι χαρακτηριστικό π?ς ?νας ?κανός ?ριθμός σπουδαίων συγχρόνων ?νθρώπων ε?ναι μεταστραφέντες, ε?τε ?πό τόν ?θεϊσμό καί τήν ?διαφορία, (?πως λ.χ. ? ρ?σσος π. Πα?λος Φλωρένσκι, ? γάλλος ?λίβιος Κλεμάν, κτλ), ε?τε ?πό ?λλες ?μολογίες ? θρησκε?ες, (?πως λ.χ., ?πό τόν καθολικισμό: ? γάλλος π. Πλακίδας Ντεσέιγ, ?πό τόν προτεσταντισμό: ? ?γγλος π. Κάλλιστος Γουέαρ, ?πό τόν ?ουδαϊσμό: ? ρ?σσος π. ?λέξανδρος Μέν, κ.τ.λ).

Ζο?με, λοιπόν, σέ μιάν ?ποχή, πο? ο? ?νθρωποι ?νακαλύπτουν τήν πίστι. Καί ? λόγος το? Τερτυλλιανο?: ?Fiunt, non nascuntur christiani?- ?Γινόμεθα, δέν γεννώμεθα χριστιανοί?, ε?ναι ?λο καί πιό ?πίκαιρος στίς ?μέρες μας. Συνεπεί? ?χι ?στορικ?ν γεγονότων ? καταστροφ?ν, πο? ?πέφερε ? ?θεϊσμός, ?λλά κυρίως, μυστικ?ς, ?κ θελήματος Θεο?...


Δύο μορφές ?θεϊσμο?.


Μπορο?με νά διακρίνωμε δύο τουλάχιστον μορφές το? ?θεϊσμο?, ?ν καί ε?μαι πεπεισμένος ?τι ? πρώτη δέν ?ξυπηρετε? παρά μόνον ?ς κάλυψι τ?ς δευτέρας, χωρίς ? δευτέρα νά ?χη καί τόσο ?νάγκη α?τ?ς τ?ς συγκαλύψεως. Πρόκειται, λοιπόν, κατ' ?ρχάς γιά τόν ?ντολογικό ?θεϊσμό καί δευτερευόντως γιά τόν ?νθρωπολογικό μηδενισμό.

? ?ντολογικός ?θεϊσμός ε?ναι α?τός, πο? ζ? στήν παροξυσμένη καί μανιώδη μνήμη το? μεσαιωνικο? σχολαστικο?, καί πο? ?ναιρε? μία θέσι κατανοητή καί ?πεξεργασμένη, ?πως ?λλωστε ?ρμόζει σέ μία θέσι. ?τσι στήν ?θέσι? τ?ς ?πάρξεως το? Θεο? ?ντιπαραθέτει τήν, ?πίσης ?ντικειμενική καί ?κτός το? ?νθρώπου ?ντοπισμένη, ?θέσι? τ?ς ?νυπαρξίας το? Θεο?. Καθώς, ?μως, ο? παραδοσιακές διδασκαλίες το? χριστιανισμο? ε?χαν μία προτίμησι πρός τίς κοσμολογικές ?ποδείξεις, α?τός ? ξεπερασμένος καί πανάρχαιος ?θεϊσμός ε?χε πλήρως τήν ?νάγκη νά ?ναφέρεται στά δεδομένα τ?ν φυσικ?ν ?πιστημ?ν.

? ?λλη μορφή το? ?θεϊσμο? ?χει ?ντίμως καί σαφ?ς διατυπωθ? ?πό ?ναν γερμανό ποιητή το? 20ού α??νος, τόν Γότφριδ Μπένν: ?Δέν ?ρνο?μαι τήν ?παρξι το? Θεο?? α?τό πο? ?ρνο?μαι ε?ναι τήν ?παρξι ?νός ?ρισμένου ?γώ, πο? θά μπορο?σε νά ?λθη σέ κοινωνία μέ τόν Θεό?.

?δ?, θά ?θελα νά κάνω μία προσωπική ?ξομολόγησι. ?ταν ? διάβολος μέ πολεμ?, ?χι μέ τούς συνήθεις πειρασμούς, ?λλά προτείνοντάς μου ?να κριτικό διάλογο, δέν μο? λέγει κοινοτυπίες, λ.χ. γιά τά δεδομένα τ?ς ?πιστήμης, γιά τόν θρίαμβο το? κριτικο? λόγου, παρά μόνον μο? λέγει: ??δού, ?λες ο? προσευχές σου, ?λ' α?τά πο? ?νομάζεις προσευχές σου, κάθε τί πο? ?νομάζεις πίστι σου, δέν ε?ναι παρά ?να ?νεξάντλητο ψέμα, βαθύτερο καί ?πό σένα τόν ?διον, δέν ε?ναι παρά ?να θέατρο μόνιμο καί ?κατάπαυστο? καί τό ξέρεις καλά α?τό...?. Τό ?ντικείμενο, λοιπόν, τ?ς προσβολ?ς του δέν ε?ναι α?τ? καθ' ?αυτ? ? ?παρξι το? Θεο?, ?λλ' ? ριζική ?δυναμία μι?ς α?θεντικ?ς σχέσεως μεταξύ τ?ς ?νθρωπίνης ταυτότητός μου καί το? Θεο?? διότι, ?ναμφιβόλως, α?τ? ? ?νθρωπίνη ταυτότης ε?ναι νοθευμένη ?πό τήν κοινωνική καί προσωπική μου συμπεριφορά.

?κε?νο μάλιστα πο? μέ ?ντυπωσιάζει, ε?ναι ? ?μοιότης καί ? ?ντίθεσις μεταξύ α?το?, πο? μ?ς λέγει ? διάβολος, καί ?κείνου, πο? μ?ς λέγει ? Χριστός. ? σαταν?ς μ?ς λέγει ?τι ?λες ο? προσευχές μας, ?λη ? πίστις μας ε?ναι ?νας θεατρινισμός. ?λλά καί ? Χριστός, μ?ς ?πικρίνει καί Α?τός ?πό τήν πλευρά Του, νά μήν ε?μεθα ?ποκριτές, δηλαδή ?θοποιοί, (?φο? ?ποκριτής, στά ?ρχα?α ?λληνικά, ?σήμαινε τόν ?θοποιό).

?π' α?τήν τήν φαινομενική ?μοιότητα, μεταξύ ?κείνου πο? μο? λέγει ? σαταν?ς καί α?το? πο? μο? λέγει ? Χριστός, βλέπομε σέ ποιόν βαθμό ο? θέσεις τους ε?ναι ?ντίθετες. ? ?ντίδικός μου λέγει: ?Ο? προσευχές σου καί ? πίστι σου δέν μπορο?ν νά ε?ναι παρά μάταιες, δέν ε?ναι παρά θεατρινισμός, κι ο?τε μπορο?ν νά ε?ναι τίποτε ?λλο?. ? Κύριος μο? λέγει, ?πικριτικά: ?? πίστι σου καί ? προσευχή σου ε?ναι προσποιητές, ψεύτικες?. ?λλ' α?τή ? ?δια ? ?πίκρισις ?πονοε? ?τι ? πίστι μου θά ?πρεπε νά ε?ναι κάτι ?λλο, καί, συνεπ?ς, ?τι παραμένει ?ς δυνατότης. Γιατί θά ?ταν περιττό νά ?πικρίνωμε κάποιον γιά τήν στάσι του, ?ν α?τ? δέν θά μπορο?σε νά ?ταν διαφορετική.

Συνεπ?ς ? σύγχρονος ?θεϊσμός ?ρνε?ται, ?ξ ?νάγκης, μ?λλον περισσότερο τήν ?παρξι το? ?νθρώπου, παρά τήν ?παρξι το? Θεο?. Καί α?τός ? ?νθρωπος ?πο? δέν ?πάρχει?, (κατά τόν γάλλο φιλόσοφο Φουκώ, κ.?.), δέν μπορε? νά συνάψη σχέσεις μέ τόν Θεό...


Μία πίστι, πο? νά φωτίζη τόν πολιτισμό.

? πιό ?δύναμη πλευρά το? ?θεϊσμο? ε?ναι α?τ? πο? ?ποδεικνύει, καί φυσικά δέν ?ποδεικνύει τίποτε. ?ς ?μολογήσωμε, βεβαίως, ?τι καί ο? ?πόπειρες ?ποδείξεως το? Θεο? δέν ε?ναι τό ???σχυρό σημε?ο? τ?ς παραδοσιακ?ς θεολογικ?ς διδασκαλίας. Γιατί ? ?νθρωπος γνωρίζει τόν Θεό μέ ?λλον τρόπο, παρά μέ τίς ?ποδείξεις. ?ν τούτοις, νομίζω ?τι ? πιό ζωηρή ?πό τίς παλαιές ?ποδείξεις ε?ναι ? ?νσελμιανή, α?τή πο? ?νομάσθηκε ?ντολογική ?πόδειξι .

?λλ' ?κόμη καί α?τή ? ?πόδειξι, πο? βασίζεται στήν ?ννοια το? ??ντος?, ε?ναι πολύ τρωτή, καί το?το γιά δύο λόγους: Πρ?τον, γιατί ? ?ννοια το? ?ντος, κληρονομιά τ?ς ?ρχαίας ?λλάδος, δέν ε?ναι πιά σήμερα τόσο καταφανής. Δεύτερον, γιατί ο? ?λληνες σοφιστές ε?χαν ?δη ?νακαλύψει ?να μικρό μυστικό τ?ς διανοητικ?ς κουλτούρας: ?κε?νο πο? μπορε? νά παράγη ?λληλοαναιρούμενα συστήματα καί, στόν τομέα τ?ς φιλοσοφικ?ς ρητορικ?ς, α?τό μπορε? νά ε?ναι τό ?ργο ?νός καί μόνου ?νθρώπου! ?τσι ο? βαθύτερες δομές τ?ς σκέψεως μπορο?ν κάλλιστα νά ?ναθεωρηθο?ν.

Δέν πρόκειται, ?μως, γιά τήν ?περάσπισι τ?ς πίστεως, ?λλά γιά τήν ?περάσπισι το? πολιτισμο? μας, πο? δέν πρέπει ?πί τούτου νά ?πορρίψωμε τήν κλασική ?ννοια το? ??ντος? καί το? ?γίγνεσθαι?. Θά ?πρεπε μάλιστα ? χριστιανική πίστι νά ?ναλάβη τήν ?περάσπισι α?τ?ς τ?ς ?ννοίας, καί ?χι τό ?ντίθετο. ?να, λοιπόν, ?πό τά σημαντικότερα συμπεράσματα, πο? μπορο?με νά ?ντλήσωμε ?πό τήν ?μπειρία το? 20ού α??νος ε?ναι ?τι, ? πίστι θά πρέπη νά φωτίση, νά ?δραιώση τίς ?ξίες το? πολιτισμο?, λ.χ. τήν ο?κογένεια, κ.τ.λ., καί ?χι τό ?ντίθετο.
Τελικά, κάθε τί στόν κλασσικό ?θεϊσμό ε?ναι κακό, ?κτός ?πό τήν ?φέλειά του, πο? σήμερα ?πώλεσε...

Παλιότερα κυριαρχο?σε ? συνήθεια νά συνδέεται ?νας λαός μέ τήν πίστι του: ?ρθόδοξος, καθολικός, προτεσταντικός λαός. ?σως κάποιες πραγματικότητες το? παλαιο? καιρο? θά μπορο?σαν ?κόμη νά ?πιβιώσουν σ' ?να ?πολιθωμένο κράτος ? σέ κάποιες ??άσεις?. ?λλά ζο?με πλέον στήν ?ρημο καί ?? ?ρημος ?πεκτείνεται?, καθώς ε?πε ? Νίτσε. Μέσα σ' α?τήν τήν νέα ?ρημο, ?που ε?μεθα ?λοι ξερριζωμένοι, δέν μπορο?με πλέον νά ριζώσωμε παρά μόνον κατακόρυφα, πρός τήν Βασιλεία τ?ν Ο?ραν?ν. Καί σ? α?τήν τήν μεγάλη ?ρημο, πο? δημιουργήθηκε ?πό τήν βαθειά ?νθρωπολογική κρίσι τ?ς ?ποχ?ς μας, ?φείλομε, κατά τόν λόγο το? Προφήτου, νά ??τοιμάσωμε τήν ?δόν Κυρίου? (?σ. μ΄, 3)...

 

ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ Ο ΙΑΤΡΟΣ

 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

 

Το κανάλι της ενορίας μας!


ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

e-radio Παναγία Κλεισσούς.

e-radio της Εκκλησίας της Ελλάδας

e-radio Πειραϊκής Εκκλησίας

e-radio Αρχιεπισκοπής Κρήτης

e-radio Ιεράς Μητροπόλεως Σερρών και Νιγρίτης

Ο ΚΑΙΡΟΣ

 

ΤΥΧΑΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Ι.Ν.

_DSF2963.JPG

ΕΓΚΟΛΠΙΟΝ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ

ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ

Εμφανίσεις Περιεχομένου : 180507

ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΤΩΡΑ

Έχουμε 8 επισκέπτες συνδεδεμένους