Αρχική

ΠΑΝΑΓΙΑ ΟΡΕΣΤΙΑΔΟΣ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ & ΒΙΒΛΙΑ





 










ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ

(C) 2013 Ιερός Ναός Κοιμήσεως Της Θεοτόκου Κλεισσούς Ορεστιάδος

Η ΣΤΑΧΤΟΜΑΖΩΧΤΡΑ

(ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟΝ ΔΙΗΓΗΜΑ Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης)

 

Μεγάλην ?ξέφρασεν ?κπληξιν ? γειτόνισσα τ? Ζερμπινιώ, ?δο?σα τ? ?μέρ? τ?ν Χριστουγέννων το? ?τους 187? τ?ν θεια-?χτίτσα φορο?σαν καινουργ? μανδήλαν, κα? τ?ν Γέρο κα? τ?ν Πατρώνα μ? καθαρ? ?ποκαμισάκια κα? μ? νέα πέδιλα. Το?το δ? διότι ?το γνωστότατον ?τι ? θεια-?χτίτσα ε?χεν ?δε? τ?ν προ?κα τ?ς κόρης της πωλουμένην ?π? δημοπρασίας πρ?ς πληρωμ?ν τ?ν χρε?ν ?ναξίου γαμβρο?, διότι ?το ?ρημος κα? χήρα κα? διότι ?νέτρεφε τ? δύο ?ρφαν? ?γγονά της μετερχομένη ποικίλα ?παγγέλματα. ?το (?ς ε?ναι μοναχή της!) ?π? ?κείνας πο? δ?ν ?χουν στ?ν ?λιο μο?ρα. ? γειτόνισσα τ? Ζερμπινι? ?κτειρε τ?ς στερήσεις τ?ς γραίας κα? τ?ν δύο ?ρφαν?ν, ?λλ? μήπως ?το κα? α?τ? πλουσία, δι? ν? ?λθ? α?το?ς ?ρωγ?ς κα? παρήγορος; Ε?τυχ?ς ? μακαρίτης, ? μπαρμπα-Μιχαλιός, ?στις προηγήθη ε?ς τ?ν τάφον τ?ς συμβίας ?χτίτσας, χωρ?ς ν? ?δ? τ? δειν? τ? ?πικείμενα α?τ? μετ? τ?ν θάνατόν του. ?το καλ?ς ψυχ?ς, ?ς ε?χε ζωή! ? συχωρεμένος. Τ? δύο παιδιά, «τ? ?διαφόρετα*», ? Γεώργης κα? ? Βασίλης, ?πνίγησαν βυθισθείσης τ?ς βρατσέρας των τ?ν χειμ?να το? ?τους 186?
? βρατσέρα ?κείνη ?πωλέσθη α?τανδρος, τί φρίκη, τί καημός! Τέτοια τρομάρα καμμι?ς καλ?ς χριστιαν?ς ν? μ?ν τ?ς μέλλ?. ? τρίτος ? γυιός της, ? σουρτούκης, τ? χαμένο κορμί, ?ξενιτεύθη, κα? ε?ρίσκετο, ?λεγαν, ε?ς τ?ν ?μερικήν. Πέτρα ?ρριξε πίσω του. Μήπως τ?ν ε?δε; Μήπως τ?ν ?κουσεν; ?λλοι πάλιν πατρι?τες ε?παν ?τι ?νυμφεύθη ε?ς ?κε?να τ? χώματα, κ? ?π?ρε, λέει, μι? φράγκα. Μι? ?γγλεζοπούλα, ?να ξωθικό, πο? δ?ν ?ξευρε ν? μιλήσ? ρωμέικα. Μ? χειρότερα! Τί ν? π? κανείς, ?μπορε? ν? καταρασθ? τ? παιδί του, τ? σωθικά του, τ? σπλάγχνα του; ? κόρη της ?πέθανεν ε?ς τ?ν δεύτερον τοκετόν, ?φε?σα α?τ? τ? δύο ?ρφαν? κληρονομίαν. ? πατεριασμένος* τους ?ζο?σε ?κόμα (πο? ν? φτάσουν τ? μαντ?τα του, ?ρα τ?ν ?ρα!), μ? τί νοικοκύρης, τ? πρόκοψε ?λήθεια! Χαρτοπαίκτης, μέθυσος κα? ?μ?? ?λλας ?ρετ?ς ?κόμη. Ε?παν π?ς ξαναπαντρεύτηκε ?λλο?, δι? ν? πάρ? κα? ?λλον κόσμον ε?ς τ?ν λαιμόν του, ? ?συνείδητος! Τέτοιοι ?ντρες!? ?καμε δ? κι α?τ? ?να γαμπρό, μ? γαμπρ? (τ? λαμπρό* τ? ν? βγ?!). Τί ν? κάμ?, ?βαλε τ? δυνατά της, κ? ?προσπαθο?σε ?πως-?πως ν? ζήσ? τ? δύο ?ρφανά. Τί ?ξιολύπητα, τ? καημένα! Κατ? τ?ς διαφόρους ?ρας το? ?τους, ?βοτάνιζε, ?ργολογο?σε*, ?μάζωνε ?λιές, ?ξενοδούλευε. ?μάζωνε κούμαρα κα? τ? ?βγαζε ρακί. Μερικ? στέμφυλα ?π? ?δ?, καμπόσα βότσια ?ραβοσίτου ?π? ?κε?, ?λα τ? ?χρησιμοποίει. Ε?τα κατ? ?κτώβριον, ?μα ?νοιγαν τ? ?λαιοτριβε?α, ?παιρνεν ?να ε?δος π?χυν, ?ν πενηντάρι ?κ λευκοσιδήρου, μίαν στάμναν μικράν, κ? ?γύριζεν ε?ς τ? ποτόκια*, ?που κατεστάλαζαν α? ?ποστάθμαι το? ?λαίου, κ? ?μάζωνε τ?ν μούργα. Δι? τ?ς μεθόδου ταύτης ?κονόμει ?λον τ? ?νιαύσιον ?λαιον το? λυχναρίου της. ?λλ? τ? πρώτιστον ε?σόδημα τ?ς θεια-?χτίτσας προήρχετο ?κ το? σταχομαζώματος. Τ?ν ?ούνιον κατ? ?τος ?πεβιβάζετο ε?ς πλο?ον, ?πλεεν ?περπόντιος κα? διεπεραιο?το ε?ς Ε?βοιαν. Περιεφρόνησε τ? ?νειδιστικ?ν ?πίθετον τ?ς «καραβωμένης», ?περ ?σφενδόνιζον ?λλα γύναια κατ? α?τ?ς, διότι ?νειδος ?κόμη ?θεωρε?το τ? ν? πλέ? γυν? ε?ς τ? πελάγη. ?κε?, μετ? ?λλων πτωχ?ν γυναικ?ν, ?σχολε?το συλλέγουσα το?ς ?στάχυς, το?ς πίπτοντας ?π? τ?ν δραγμάτων τ?ν θεριστ?ν, ?π? τ?ν φορτωμάτων κα? κάρρων. Κατ? ?τος, ο? χωρικο? τ?ς Ε?βοίας κα? τ? χωριατόπουλα ?ρριπτον κατ? πρόσωπον α?τ?ν τ? σκ?μμα: «Νά! ο? φ?στάνες! μ?ς ?ρθαν πάλιν ο? φ?στάνες*!» ?λλ? α?τη ?κυπτεν ?πομονητική, σιωπηλή, συνέλεγε τ? ψιχία ?κε?να τ?ς πλουσίας συγκομιδ?ς το? τόπου, ?πήρτιζε τρε?ς ? τέσσαρας σάκκους, ?λόκληρον ?νιαυσίαν ?σοδείαν δι? ?αυτ?ν κα? δι? τ? δύο ?ρφανά, τ? ?πο?α ε?χεν ?μπιστευθ? ?ν τ? μεταξ? ε?ς τ?ς φροντίδας τ?ς Ζερμπινι?ς, κα? ?ποπλέουσα ?πέστρεφεν ε?ς τ? παραθαλάσσιον χωρίον της.
* * *
Πλ?ν ?φέτος, δηλ. τ? ?τος ?κε?νο, ?φορία ε?χε μαστίσει τ?ν Ε?βοιαν. ?φορία ε?ς τ?ν ?λαι?να τ?ς μικρ?ς νήσου, ?που κατ?κει ? θεια-?χτίτσα. ?φορία ε?ς τ?ς ?μπέλους κα? ε?ς το?ς ?ραβοσίτους, ?φορία σχεδ?ν κα? ε?ς α?τ? τ? κούμαρα, ?φορία πανταχο?. Ε?τα, ?πειδ? ο?δ?ν κακ?ν ?ρχεται μόνον, βαρ?ς χειμ?ν ?νέσκηψεν ε?ς τ? βορειότερα ?κε?να μέρη. ?π? το? Νοεμβρίου μηνός, χωρ?ς σχεδ?ν ν? πνεύσ? νότος κα? ν? πέσ? βροχή, ?ρχισε ν? χιονίζ?. Μόλις ?παυεν ε?ς νιφετ?ς κα? ?ρχιζεν ?λλος. ?νίοτε ?πνεε ξηρ?ς βορρ?ς, σφίγγων ?τι μ?λλον τ? χιόνια, τ? ?πο?α δ?ν ?λυωναν ε?ς τ? βουνά. «?περίμεναν ?λλα». ? γρα?α μόλις ε?χε προλάβει ν? μεταφέρ? ?π? τ?ν ?μων της ?π? τ?ν φαράγγων κα? δρυμ?ν ?γκαλίδας τιν?ς ξηρ?ν ξύλων, ?σαι μόλις θ? ?ρκουν δι? δύο ?βδομάδας ? τρε?ς, κα? βαρ?ς ? χειμ?ν ?πέπεσε. Περ? τ? μέσα Δεκεμβρίου μόλις ?π?λθε μικρ? διακοπή, κα? δειλαί τινες ?κτ?νες ?λίου ?πεφάνησαν ?πιχρυσο?σαι τ?ς ?ψηλοτέρας στέγας. ? θεια-?χτίτσα ?τρεξεν ε?ς τ? «?ρμάνια» ?να προλάβ? κα? ε?σκομίσ? καυσόξυλά τινα. Τ?ν ?παύριον ? χειμ?ν κατέσκηψεν ?γριώτερος. Μέχρι τ?ν Χριστουγέννων ο?δεμία ?μέρα ε?διος, ο?δεμία γωνία ο?ρανο? ?ρατή, ο?δεμία ?κτ?ς ?λίου. Κραται?ς κα? βαρύπνοος βορρ?ς, «χιονιστής», ?φύσα κατ? τ?ς παραμον?ς τ?ς ?γίας ?μέρας. Α? στέγαι τ?ν ο?κι?ν ?σαν κατάφορτοι ?κ σκληρυνθείσης χιόνος. Τ? συνήθη παίγνια τ?ν ?δ?ν κα? τ? χιονοβολήματα ?παυσαν. ? χειμ?ν ?κε?νος δ?ν ?το φιλοπαίγμων. ?π? τ?ν κεράμων τ?ν στεγ?ν ?κρέμαντο ?ς ?ριμοι καρπο? σπιθαμια?α κρύσταλλα, τ? ?πο?α ο? μάγκαι τ?ς γειτονι?ς δ?ν ε?χον πλέον ?ρεξιν ν? τρώγουν. Τ?ν ?σπέραν τ?ς 23, ? Γέρος ε?χεν ?λθει ?π? τ? σχολε?ον περιχαρής, διότι ?π? τ?ς α?ριον ?παυον τ? μαθήματα. Πρ?ν ξεκρεμάσ? τ?ν «φύλακα»* ?π? τ?ς μασχάλης του, ? Γέρος πεινασμένος ?νοιξε τ? δουλάπι, ?λλ? ο?δ? ψωμ?ν ?ρτου ε?ρεν ?κε?. ? γρα?α ε?χεν ?ξέλθει, ?σως πρ?ς ζήτησιν ?ρτου. ? ?τυχ?ς Πατρώνα ?κάθητο ζαρωμένη πλησίον τ?ς ?στίας, ?λλ? ? ?στία ?το σβεστή. ?σκάλιζε τ?ν στάκτην, νομίζουσα ?ν τ? παιδικ? ?φελεί? της (?το μόλις τετραετές, τ? πτωχ?ν κοράσιον) ?τι ? ?στία ε?χε πάντοτε τ?ν ?διότητα ν? θερμαίν?, κα? ?ς μ? καί?. ?λλ? ? στάκτη ?το ?γρά. Σταλαγμο? ?δατος, ?κ χιόνος τακείσης ?σως διά τινος λαθραίας κα? παροδικ?ς ?κτ?νος ?λίου, ε?χον ρεύσει δι? τ?ς καπνοδόχου. ? Γέρος, ?στις ?το ?πταέτης μόλις, ?τοιμος ν? κλαύσ? διότι δ?ν ε?ρισκε ψιχίον τι πρ?ς κορεσμ?ν τ?ς πείνης του, ?νοιξε τ? μόνον παράθυρον, ?χον τρι?ν σπιθαμ?ν μ?κος. ? ο?κίσκος ?λος, χθαμαλός, ?μιφάτνωτος μ? ε?δος σοφ?*, ε?χεν ?ψος δύο ?σως ?ργυι?ν ?π? το? ?δάφους μέχρι τ?ς ?ροφ?ς. ? Γέρος ?νεβίβασε σκαμνίον τι ?π? το? λιθίνου ?ρείσματος το? παραθύρου, ?νέβη ?π? το? σκαμνίου, ?στηρίχθη δι? τ?ς ?ριστερ?ς ?π? το? παραθυροφύλλου, ?νοικτο?, ?στηλώθη μετ? τόλμης πρ?ς τ?ν ?ροφήν, ?νέτεινε τ?ν δεξιάν, κα? ?πέσπασεν ?ν κρύσταλλον, ?κ τ?ν κοσμούντων το?ς «σταλαμο?ς»* τ?ς στέγης. ?ρχισε ν? τ? ?κμυζ? βραδέως κα? ?δονικ?ς, κα? ?διδε κα? ε?ς τ?ν Πατρώνα ν? φάγ?. ?πείνων τ? κακόμοιρα.
* * *
? γρα?α ?χτίτσα ?παν?λθε μετ? ?λίγον φέρουσα πρ?γμά τι τυλιγμένον ε?ς τ?ν κόλπον της. ? Γέρος, ?στις ?γνώριζεν ?κ τ?ς παιδικ?ς του πείρας ?τι ποτ? ?νευ α?τίας δ?ν ?φούσκωναν ο? κόλποι τ?ς μάμμης του, ?ναπηδήσας ?τρεξεν ε?ς τ? στ?θός της, ?νέβαλε τ?ν χε?ρα κα? ?φ?κε κραυγ?ν χαρ?ς. Τεμάχιον ?ρτου ε?χεν «ο?κονομήσει» κα? τ?ν ?σπέραν ?κείνην ? καλή, καίτοι ?λίγον τι α?στηρ? μάμμη, τίς ο?δεν ?ντ? ποίων ?ξευτελισμ?ν κα? δι? πόσων ?κλιπαρήσεων! Κα? τί δ?ν ?θελεν ?ποστ?, πρ? ποίας θυσίας ?δύνατο ν? ?πισθοδρομήσ?, δι? τ?ν ?γάπην τ?ν δύο τούτων παιδίων, τ? ?πο?α ?σαν δ?ς παιδία δι? α?τήν, καθόσον ?σαν τ? τέκνα το? τέκνου της! ?ν τούτοις δ?ν ?θελε ν? δεικνύ? α?το?ς μεγάλην ?δυναμίαν, κα? «?μερο μάτι δ?ν το?ς ?διδε». ?κάλει τ?ν ?ρρενα «Γέρον», διότι ε?χε τ? ?νομα το? ?ληθο?ς Γέρου της, το? μακαρίτου μπαρμπα-Μιχαλιο?, το? ?ποίου τ? ?νομα τ?ς ?πόνει ν? ?κούσ? ? ν? προφέρ?. Τ? ταλαίπωρον τ? θ?λυ τ? ?κάλει Πατρώνα θωπευτικ?ς, κα? ?λίγον «σ?ν ?ρχοντοξεπεσμένη πο? ?τον», μ? ?νεχομένη ν? ?κού? τ? ?ργυρώ, τ? ?νομα τ?ς κόρης της, ?περ ?δόθη ?ς κληρονομία ε?ς τ? ?ρφανόν, λεχο?ς θανούσης ?κείνης. Πλ?ν το? ?ποκορισμο? τούτου, ο?δεμίαν ?λλην ?πιδεικτικ?ν τρυφερότητα ?πένεμεν ε?ς τ? δύο πτωχ? πλάσματα, ?λλ? μ?λλον πρακτικ?ν ?γάπην κα? προστασίαν. ? ταλαίπωρος γρα?α ?στρωσε δι? τ? δύο ?ρφανά, ?να κοιμηθ?σιν, ?νεκλίθη κα? α?τ? πλησίον των, το?ς ε?πε ν? φυσήσουν ?ποκάτωθεν το? σκεπάσματός των δι? ν? ζεσταθο?ν, το?ς ?πεσχέθη ψευδομένη, ?λλ? ?λπίζουσα ν? ?παληθεύσ?, ?τι α?ριον ο Χριστ?ς θ? φέρ? ξύλα κα? ψωμ? κα? μίαν χύτραν κοχλάζουσαν ?π? το? πυρός, κα? ?μεινεν ?υπνος πέραν το? μεσονυκτίου, ?ναλογιζομένη τ?ν πικρ?ν τύχην της.
* * *
Τ? πρωί, μετ? τ?ν λειτουργίαν (?το ? παραμον? τ?ν Χριστουγέννων) ? παπα-Δημήτρης, ? ?νορίτης της, ?παρουσιάσθη α?φνης ε?ς τ?ν θύραν το? πενιχρο? ο?κίσκου: ―??Καλ?ς τ? ?δέχθης, τ?ς ε?πε μειδι?ν. «Καλ?ς τ? ?δέχθη» α?τή! Κα? ?π? πο?ον ?περίμενε τίποτε; ―?λαβα ?να γράμμα δι? σέ, ?χτίτσα, προσέθηκεν ? γέρων ?ερεύς, τινάσσων τ?ν χιόνα ?π? τ? ράσον κα? τ? σάλι του. ―?ρίστε, δέσποτα! Κα? μακάρι ?χω τ? φωτιά, ?ψιθύρισε πρ?ς ?αυτήν, ? τ? γλυκ? κα? τ? ρακ? ν? τ?ν φιλέψω; Ο ?ερε?ς ?νέβη τ?ν τετράβαθμον κλίμακα κα? ?λθ?ν ?κάθισεν ?π? το? σκαμνίου. ?ρεύνησε δ? ε?ς τ?ν κόλπον του κα? ?ξήγαγε μέγαν φάκελον μ? πολλ?ς κα? ποικίλας σφραγ?δας κα? γραμματόσημα. ―??Γράμμα, ε?πες, παπά; ?πανέλαβεν ? ?χτίτσα, μόλις τότε ?ρχίσασα ν? ?ννο? τί τ?ς ?λεγεν ? ?ερεύς. ? φάκελος, ?ν ε?χεν ?ξαγάγει ?κ το? κόλπου του, ?φαίνετο ?νοικτ?ς ?π? τ? ?ν μέρος. ―??πόψε ?φθασε τ? βαπόρι, ?πανέλαβεν ? ?φημέριος, ?μένα μο? τ? ?φεραν τώρα, μόλις ?βγ?κα ?π? τ?ν ?κκλησίαν. Κα? ?νθε?ς τ?ν χε?ρα ?σω το? φακέλου ?ξήγαγε διπλωμένον χαρτίον. ―??Τ? γράμμα ε?ναι πρ?ς ?μέ, προσέθηκεν, ?λλ? σ? ?ποβλέπει. ―?μένα; ?μένα; ?πανελάμβανεν ?κπληκτος ? γρα?α. ? παπα-Δημήτρης ?ξεδίπλωσε τ? χαρτίον. ―??Ε?δεν ? Θε?ς τ?ν πόνον σου κα? σο? στέλλει μικρ?ν βοήθειαν, ε?πεν ? ?γαθ?ς ?ερεύς. ? γυιός σου σο? γράφει ?π? τ?ν ?μερικήν. ―??π? τ?ν ?μέρικα; ? Γιάννης! ? Γιάννης μ? θυμήθηκεν; ?νέκραξεν περιχαρής, ποιο?σα τ? σημε?ον το? Σταυρο? ? γρα?α. Κα? ε?τα προσέθηκε: ―??Δόξα σοι, ? Θεός! ? ?ερε?ς ?βαλε τ? γυαλιά του κα? ?δοκίμασε ν? ?ναγνώσ?: ―??Ε?ναι κακογραμμένα, ?πανέλαβε, κ? ?γ? δυσκολεύομαι ν? διαβάζω α?τ?ς τ?ς τζίφρες πο? ?βγαλαν τώρα, ?λλ? θ? προσπαθήσωμεν ν? βγάλωμεν νόημα. Κα? ?ρχισε μετ? δυσκολίας, κα? σκοντάπτων συχνά, ν? ?ναγινώσκ?: «Παπα-Δημήτρη, τ? χέρι σου φιλ?. Πρ?τον ?ρωτ? δι? τ? α?σιον, κτλ. κτλ. ?γ? λείπω πολλ? χρόνια κα? δ?ν ?ξεύρω α?το? τί γίνονται, ο?τε ?ν ζο?ν ? ?πέθαναν. Ε?μαι ε?ς μακριν?ν μέρος, πολ? βαθι? ε?ς τ?ν Παναμ?, κα? δ?ν ?χω καμμίαν συγκοινωνίαν μ? ?λλους πατρι?τες πο? ε?ρίσκονται ε?ς τ?ν ?μερικήν. Πρ? τρι?ν χρόνων ?ντάμωσα τ?ν (δε?να) κα? τ?ν (δε?να), ?λλ? κα? α?το? ?λειπαν χρόνους πολλούς, κα? δ?ν ?ξευραν τί γίνεται ε?ς τ? σπίτι μας. »??ν ζ? ? πατέρας ? ? μητέρα μου, ε?πέ τους ν? μ? συγχωρήσουν, διότι δι? καλ? πάντα πασχίζει ? ?νθρωπος, κα? ε?ς κακ? πολλ?ς φορ?ς βγαίνει. ?γ? ?ρρώστησα δύο φορ?ς ?π? κακ?ς ?σθένειες το? τόπου ?δ?, κα? ?καμα πολ?ν καιρ?ν ε?ς τ? σπιτάλια. Τ? ?,τι ε?χα κα? δ?ν ε?χα ?π?γαν ε?ς τ?ν ?σθένειαν κα? μόλις ?γλύτωσα τ?ν ζωήν μου. Ε?χα ?πανδρευθ? πρ? δέκα χρόνων, κατ? τ?ν συνήθειαν το? τόπου ?δ?, ?λλ? τώρα ε?μαι ?πόχηρος, κα? ?λλο καλύτερον δ?ν ζητ? παρ? τ? ν? πιάσω ?λίγα χρήματα ν? ?λθω ε?ς τ?ν πατρίδα, ?ν προφθάσω το?ς γονε?ς μου ν? μ? ε?λογήσουν. Κα? ν? μ?ν ?χουν παράπονο ε?ς ?μέ, διότι ?τσι θέλει ? Θεός, κα? δ?ν ?μπορο?με ?με?ς ν? π?με κόντρα. Κα? ν? μ? βαρυγνωμο?ν, διότι ?ν δ?ν ε?ναι θέλημα Θεο?, δ?ν ?μπορε? ?νθρωπος ν? προκόψ?. »Σο? στέλνω ?δ? ?σωκλείστως ?να συνάλλαγμα ?π? ?νόματί σου, ν? ?πογράψ?ς ? ?γιωσύνη σου, κα? ν? φροντίσουν ν? τ? ?ξαργυρώσουν ? πατέρας ? ? μητέρα ??ν ζο?ν. Κα? ?ν, ? μ? γένοιτο, ε?ναι ?ποθαμένοι, ν? τ? ?ξαργυρώσ?ς ? ?γιωσύνη σου, ν? δώσ?ς ε?ς κανένα ?δελφόν μου, ??ν ε?ναι α?το?, ? ε?ς καν?ν ?νίψι μου κα? ε?ς ?λλα πτωχά. Κα? ν? κρατήσ?ς κα? ? ?γιωσύνη σου, ??ν ο? γονε?ς μου ε?ναι ?ποθαμένοι, ?ν μέρος το? ποσο? α?το? δι? τ? σαρανταλείτουργα?» Πολλ? ?λεγεν ? ?πιστολ? α?τη κα? ?ν σπουδα?ον παρέλειπε. Δ?ν ?νέφερε τ? ποσ?ν τ?ν χρημάτων, δι? ?σα ?το ? συναλλαγματική. ? παπα-Δημήτρης παρατηρήσας τ? πρ?γμα, ?ξέφερε τ?ν ε?κασίαν, ?τι ? γράψας τ?ν ?πιστολήν, λησμονήσας, νομίζων ?τι ε?χεν ?ρίσει τ? ποσ?ν τ?ν χρημάτων παραπάνω, ?νόμισε περιττ?ν ν? τ? ?παναλάβ? παρακατιών, δι? κα? ?λεγε «το? ποσο? α?το?». ?ν τούτοις ?φατος ?το ? χαρ? τ?ς ?χτίτσας, λαβούσης μετ? τόσα ?τη ε?δήσεις περ? το? υ?ο? της. ?ς ?π? τέφραν κοιμώμενος ?π? τόσων ?τ?ν, ? σπινθ?ρ τ?ς μητρικ?ς στοργ?ς ?νέθορεν ?κ τ?ν σπλάγχνων ε?ς τ? πρόσωπόν της κα? ? γεροντική, ρικνή, κα? ?ρρυτιδωμένη ?ψις της ?γλαΐσθη μ? ?κτ?να νεότητος κα? καλλον?ς. Τ? δύο παιδία, ?ν κα? δ?ν ?νόουν περ? τίνος ?πρόκειτο, ?δόντα τ?ν χαρ?ν τ?ς μάμμης των, ?ρχισαν ν? χοροπηδ?σι.
* * *
? κ?ρ Μαργαρίτης δ?ν ?το ?δίως προεξοφλητής, ? τοκιστής, ? ?μπορος, ?το ?λα α?τ? ?μο?. ?να φόρον ?πιτηδεύματος ?πλήρωνεν, ?λλ? ?καμνε τρε?ς τέχνας. ? γρα?α ?χτίτσα, ε?ς φοβερ?ν διατελο?σα ?νδειαν, ?λαβε τ? παρ? το? υ?ο? της ?ποσταλ?ν γραμμάτιον, ?φ? ο? ?φαίνοντο γράμματα κόκκινα κα? μα?ρα, ?λλα ?ντυπα κα? ?λλα χειρόγραφα, ?ξ ?ν δ?ν ?νόει τίποτε ο?τε ? γηραι?ς ?φημέριος ο?τε α?τή, κα? μετέβη ε?ς τ? μαγαζ? το? κ?ρ Μαργαρίτη. ? κ?ρ Μαργαρίτης ?ρρόφησε δραγμίδα ταμβάκου, ?τίναξε τ?ν βράκαν του, ?φ? ?ς ?πιπτε πάντοτε μέρος ταμβάκου, κατεβίβασε μέχρι τ?ν ?φρύων τ?ν σκούφιαν του, ?βαλε τ? γυαλιά του, κα? ?ρχισε ν? ?ξετάζ? δι? μακρ?ν τ? γραμμάτιον. ―?ρχεται ?π? τ?ν ?μέρικα; ε?πε. Σ? ?θυμήθηκε, βλέπω, ? γυιός σου. Μπράβο, χαίρομαι. Ε?τα ?πανέλαβεν: ―?χει τ?ν ?ριθμ?ν 10, ?λλ? δ?ν ξέρομε τί ε?δους μονέδα ν? ε?ναι, δέκα σελλίνια, δέκα ρούπιες, δέκα κολων?τα ? δέκα? Διεκόπη. Παρ? ?λίγον θ? ?λεγε «δέκα λίρες». ―??Ν? φωνάξουμε τ? δάσκαλο, ?μορμύρισεν ? κ?ρ Μαργαρίτης, ?σως ?κε?νος ξεύρ? ν? τ? διαβάσ?. Τί γλ?σσα ν? ε?ναι τάχα; ? ?λληνοδιδάσκαλος, ?στις ?κάθητο βλέπων το?ς παίζοντας τ? κιάμο ε?ς παράπλευρον καφενε?ον, παρακληθε?ς μετέβη ε?ς τ? μαγαζ? το? κ?ρ Μαργαρίτη. Ε?σ?λθεν, ?ρθός, δύσκαμπτος, ?λαβε τ? γραμμάτιον, παρεκάλεσε τ?ν κ?ρ Μαργαρίτην ν? τ?ν δανείσ? τ? γυαλιά του, κα? ?ρχισε ν? συλλαβίζ? το?ς λατινικο?ς χαρακτ?ρας: ―??Πρέπει ν? ε?ναι ?γγλικά, ε?πεν, ?κτ?ς ?ν ε?ναι γερμανικά. ?π? πο? ?ρχεται α?τ? τ? δελτάριον; ―??π? τ?ν ?μέρικα, κ?ρ δάσκαλε, ε?πεν ? θεια-?χτίτσα. ―??π? τ?ν ?μερικήν; τότε θ? ε?ναι ?γγλικόν. Κα? τα?τα λέγων προσεπάθει ν? συλλαβίσ? τ?ς λέξεις ten pounds sterling*, ?ς ?φερε χειρογράφους ? ?πιταγή. ―??Sterling, ε?πε? sterling θ? σημαίν? τάλληρον, πιστεύω. ? λέξις φαίνεται ν? ε?ναι τ?ς α?τ?ς ?τυμολογίας, ?πεφάνθη δογματικ?ς. Κα? ?πέστρεψε τ? γραμμάτιον ε?ς χε?ρας το? κ?ρ Μαργαρίτη. ―??Α?τ? θ? ε?ναι, ε?πε, κα? ?πειδ? ?πάρχει ?π? τ?ς κεφαλίδος ? ?ριθμ?ς 10, θ? ε?ναι χωρ?ς ?λλο γραμμάτιον δι? δέκα τάλληρα. Τ? κάτω-κάτω, ?φείλω ν? σ?ς ε?πω ?τι δ?ν γνωρίζω ?π? χρηματιστικά. Ε?ς ?λλα ?με?ς ?σχολούμεθα, ο? ?νθρωποι τ?ν γραμμάτων. Κα? το?το ε?πών, ?πειδ? ?σθάνθη ψ?χος ε?ς τ? κατάψυχρον κα? πλακόστρωτον μαγαζε?ον το? κ?ρ Μαργαρίτη, ?πέστρεψεν ε?ς τ? καφενε?ον, ?να θερμανθ?.
* * *
? κ?ρ Μαργαρίτης ε?χεν ?ρχίσει ν? τρίβ? τ?ς χε?ρας, κα? κάτι ?φαίνετο σκεπτόμενος. ―??Τώρα, τί τ? θέλεις, ε?πε στραφε?ς πρ?ς τ?ν γρα?αν, ο? καιρο? ε?ναι δύσκολοι, μεγάλα κεσάτια. Ν? τ? πάρω, ν? σο? τ? ?ξαργυρώσω, ξέρω π?ς ε?ναι σίγουρος ? παράς μου, ξέρω ?ν δ?ν ε?ναι κα? ψεύτικο; ?π? κε? κάτω, ?π? τ?ν χαμένον κόσμον, περιμένεις ?λήθεια; ?λες ο? ψευτιές, ο? καλπουζανι?ς ?π? κε? μ?ς ?ρχονται. Γυρίζουν τόσα χρόνια, ο? σουρτούκηδες (μ? συγχωρε?ς, δ?ν λέγω τ? γυιό σου) ?κε? πο? ψένει ? ?λιος τ? ψωμί, κα? δ?ν νοιάζονται ν? στείλουν ?ναν παρά, ?να σωστ?ν παρά, μοναχ? στέλνουν παλιόχαρτα. ?φερε δύο βόλτες περ? τ? τεράστιον λογιστήριόν του, κα? ?πανέλαβε: ―??Κα? δ?ν ε?ναι μικρ? πρ?γμα α?τό, ν? σ? χαρ?, ε?ναι δέκα τάλλαρα! Ν? ε?χα δέκα τάλλαρα ?γώ, παντρευόμουνα. Ε?τα ?ξηκολούθησε: ―??Μ? τί ν? σο? π?, σ? λυπο?μαι, πο? ε?σαι καλ? γυναίκα, κ? ?χεις κ? ?κε?να τ? ?ρφανά. Ν? κρατήσω ?γ? ?νάμισυ τάλλαρο δι? το?ς κινδύνους πο? τρέχω κα? γι? τ? ?χτώμισυ πλιά? Κα? γι? νά ?μαστε σίγουροι, μ? γυρεύ?ς κολων?τα, ν? σο? δώσω πεντόφραγκα, γι? νά ?μαστε μέσα. ?χτώμισυ πεντόφραγκα λοιπόν? ?! ξέχασα!? Το?ναντίον, δ?ν ε?χε ξεχάσει? ?π? ?ρχ?ς τ?ς συνεντεύξεως α?τ? ?σκέπτετο. ―? συχωρεμένος ? Μιχαλι?ς κάτι ?κανε ν? μο? δίν?, δ?ν θυμο?μαι τώρα? Κα? ?πέστρεψεν ε?ς τ? λογιστήριόν του: ―??Μ? κ? ?κε?νος ? τελμπεντέρης ? γαμπρός σου, μο? ?φαγε δύο τάλλαρα θαρρ?. Κα? ?πλίσθη μ? τ? πελώριον κατάστιχόν του: ―??Ε?ναι δίκιο ν? τ? κρατήσω? ?σένα, ?σα σο? δώσω, θ? σο? φανο?ν χάρισμα. ?νοιξε τ? κατάστιχον. Α? κατάπυκνοι κα? μαυροβολο?σαι σελίδες το? καταστίχου τούτου ?μοίαζον μ? πίονας ?γρούς, μ? γ?ν ?γαθήν. ?,τι ?σπειρέ τις ?ν α?τ?, ?καρποφόρει πολλαπλασίως. ?το ?ς ν? ?κοπτέ τις τ? φύλλα το? δενδρυλλίου, ?κάστοτε ?τε ?γίνετο ?ξόφλησις κονδυλίου τινός, ?λλ? ? ρίζα ?μενεν ?π? τ?ν γ?ν, μέλλουσα κα? πάλιν ν? ?ναβλαστήσ?. ? κ?ρ Μαργαρίτης ε?ρε παρευθ?ς το?ς δύο λογαριασμούς. ―?ννι? κα? δεκαπέντε μο? χρωστο?σεν ? μακαρίτης ? ?ντρας σου, ε?πε? κα? δύο τάλλαρα δανεικ? κι ?γύριστα το? γαμπρο? σου γίνονται? Κα? λαβ?ν κάλαμον ?ρχισε ν? ?κτελ? τ?ν πρόσθεσιν πρ?τον κα? τ?ν ?ναγωγ?ν τ?ν ταλλήρων ε?ς δραχμάς, ε?τα τ?ν ?φαίρεσιν ?π? το? ποσο? τ?ν δέκα γαλλικ?ν ταλλήρων. ―??Κάνει ν? σο? δίνω? ?ρχισε ν? λέγ? ? κ?ρ Μαργαρίτης. Τ? στιγμ? ?κείνη ε?σ?λθε νέον πρόσωπον.
* * *
?το ?μπορος Συριανός, παρεπιδημ?ν δι? ?ποθέσεις ε?ς τ?ν μικρ?ν ν?σον. ?μα ε?σελθ?ν διηυθύνθη μετ? μεγίστης ?λευθερίας κα? θάρρους ε?ς τ? λογιστήριον, ?που ?στατο ? κ?ρ Μαργαρίτης. ―??Τί ?χουμε κ?ρ Μαργαρίτη;? Τ? ε?ν? α?τό; ε?πεν ?δ?ν πρόχειρον ?π? το? λογιστηρίου τ? γραμμάτιον τ?ς πτωχ?ς χήρας. Κα? λαβ?ν το?το ε?ς χε?ρας: ―??Συναλλαγματικ? δι? δέκα ?γγλικ?ς λίρας ?π? τ?ν ?μερικήν, ε?πε καθαρ? τ? φων?. Πο? ε?ρέθη ?δ?; Κάμνεις κα? τέτοιες δουλειές, κ?ρ Μαργαρίτη; ―??Γι? δέκα λίρες! ?πανέλαβεν α?θορμήτως ? θεια-?χτίτσα ?κούσασα ε?κριν?ς τ?ν λέξιν. ―??Ναί, δι? δέκα ?γγλικ?ς λίρας, ε?πε κα? πάλιν στραφε?ς πρ?ς α?τ?ν ? ?ρμουπολίτης. Μήπως ε?ναι δικό σου; ―??Μάλιστα. ? θεια-?χτίτσα, ?ν καταφάσει, ?λεγε πάντοτε ναί, ?λλ? ν?ν ?πόρει κα? α?τ? π?ς ε?πε μάλιστα, κα? πο? ε?ρε τ?ν λέξιν ταύτην. ―??Γι? δέκα ναπολεόνια θ? ε?ναι ?σως, ε?πε δάκνων τ? χείλη ? κ?ρ Μαργαρίτης. ―??Σο? λέγω δι? δέκα ?γγλικ?ς λίρας, ?πανέλαβε κα? α?θις ? Συριαν?ς ?μπορος. Παίρνεις ?π? λόγια; Κα? ?ρριψε δεύτερον μακρ?ν βλέμμα ?π? το? γραμματίου: ―??Ε?ναι σίγουρος παράς, ?ρζ?ν-κοντάν*, σο? λέγω. Θ? τ? ?ξοφλήσ?ς, ? τ? ?ξοφλ? ?μέσως; Κα? ?καμε κίνημα ν? ?ξαγάγ? τ? χρηματοφυλάκιόν του. ―??Μπορε? ν? τ? πάρ? κανε?ς γι? ?ννέα λίρες? γαλλικές, ε?πε διστάζων ? κ?ρ Μαργαρίτης. ―??Γαλλικές; Τ? παίρνω ?γ? δι? ?ννι? ?γγλικές. Κα? στρέψας ?πισθεν τ? φύλλον το? χάρτου, ε?δε τ?ν ?πογραφ?ν ?ν ε?χε βάλει ? ?γαθ?ς ?ερεύς, παρέβαλεν α?τ?ν μ? τ? ?νομα τ? φερόμενον ?ν τ? κειμέν?, κα? τ?ν ε?ρε σύμφωνον. Κα? ?νοίξας τ? χρηματοφυλάκιον ?μέτρησεν ε?ς τ?ν χε?ρα τ?ς θεια-?χτίτσας κα? πρ? τ?ν ?κθάμβων ?φθαλμ?ν α?τ?ς ?ννέα στιλπνοτάτας ?γγλικ?ς λίρας. Κα? ?δο? διατί ? πτωχ? γρα?α ?φόρει τ? ?μέρ? τ?ν Χριστουγέννων καινουργ? «?δολην»* μανδήλαν, τ? δ? δύο ?ρφαν? ε?χον καθαρ? ?ποκαμισάκια δι? τ? ?σχν? μέλη των κα? θερμ?ν ?πόδεσιν δι? το?ς παγωμένους πόδας των.
(1889)
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ  ΑΠΑΝΤΑ, ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ, ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Ν. Δ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΠΟΥΛΟΣ  ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΟΜΟΣ, ΑΘΗΝΑ 1982, Σελ. 115-124
 

ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟΣ ΚΑΝΩΝ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

 

Το κανάλι της ενορίας μας!


ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

e-radio Παναγία Κλεισσούς.

e-radio της Εκκλησίας της Ελλάδας

e-radio Πειραϊκής Εκκλησίας

e-radio Αρχιεπισκοπής Κρήτης

e-radio Ιεράς Μητροπόλεως Σερρών και Νιγρίτης

Ο ΚΑΙΡΟΣ

 

ΤΥΧΑΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Ι.Ν.

_DSF2963.JPG

ΕΓΚΟΛΠΙΟΝ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ

ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ

Εμφανίσεις Περιεχομένου : 172073

ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΤΩΡΑ

Έχουμε 15 επισκέπτες συνδεδεμένους