Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 7 Σεπτεμβρίου 2025, Κυριακὴ πρὸ τῆς Ὑψώσεως (Ἰω. γ΄ 13-17)
13 […] οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανὸν εἰ μὴ ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς, ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὁ ὢν ἐν τῷ οὐρανῷ. 14 καὶ καθὼς Μωϋσῆς ὕψωσε τὸν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, 15 ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ’ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. 16 οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ’ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. 17 οὐ γὰρ ἀπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ εἰς τὸν κόσμον ἵνα κρίνῃ τὸν κόσμον, ἀλλ’ ἵνα σωθῇ ὁ κόσμος δι’ αὐτοῦ.
ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ
13 […] κανείς ἀπό τούς ἀνθρώπους δέν ἔχει ἀνεβεῖ στόν οὐρανό γιά νά μάθει τά ἐπουράνια καί νά σᾶς τά διδάξει, παρά μόνο ἐκεῖνος πού κατέβηκε ἀπ’ τόν οὐρανό καί ἔγινε μέ τήν ἐνανθρώπησή του υἱός τοῦ ἀνθρώπου. Αὐτός, ἐνῶ τώρα εἶναι στή γῆ, ἐξακολουθεῖ νά εἶναι καί στόν οὐρανό ὡς Θεός πανταχοῦ παρών. 14 Ἄκουσε τώρα καί μιάν ἄλλη ἄγνωστη καί ψυχοσωτήρια ἀλήθεια, πού θά σοῦ ἀποκαλύψω: Ὅπως κάποτε ὁ Μωυσῆς στήν ἔρημο κρέμασε ψηλά τό χάλκινο φίδι γιά νά σώζονται μ’ αὐτό οἱ Ἰσραηλίτες ἀπό τά θανατηφόρα δαγκώματα τῶν φιδιῶν, ἔτσι σύμφωνα μέ τό μυστηριῶδες σχέδιο τοῦ Θεοῦ πρέπει νά κρεμασθεῖ ψηλά πάνω στό σταυρό ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου καί νά προσλάβει ἔτσι τό ὁμοίωμα τῆς ἁμαρτίας, χωρίς ὅμως νά ἔχει καμία πραγματική σχέση μ’ αὐτή. 15 Καί θά ὑψωθεῖ πάνω στό σταυρό, γιά νά μή χαθεῖ στόν αἰώνιο θάνατο κανένας ἀπ’ ὅσους πιστεύουν σ’ αὐτόν, ἀλλά νά ἔχει ζωή αἰώνια. 16 Καί μή σοῦ φαίνεται παράδοξο ὅτι ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου πρόκειται νά ὑψωθεῖ πάνω στό σταυρό γιά τή σωτηρία σας. Διότι τόσο πολύ ἀγάπησε ὁ Θεός τόν κόσμο τῶν ἀνθρώπων πού ζοῦσε στήν ἁμαρτία, ὥστε παρέδωσε σέ θάνατο τόν μονάκριβο Υἱό του, γιά νά μή χαθεῖ σέ αἰώνιο θάνατο κάθε ἄνθρωπος πού πιστεύει σ’ αὐτόν, ἀλλά νά ἔχει ζωή αἰώνια. 17 Διότι δέν ἀπέστειλε ὁ Θεός τόν Υἱό του στό ἁμαρτωλό γένος τῶν ἀνθρώπων γιά νά κατακρίνει καί νά καταδικάσει τό γένος αὐτό. Ἐσεῖς βέβαια οἱ Ἰουδαῖοι αὐτό πιστεύετε γιά τόν Μεσσία, ὅτι θά σώσει μόνο τούς Ἰουδαίους καί θά κατακρίνει ὅλα τά ὑπόλοιπα ἔθνη. Ὅμως ὁ Θεός ἀπέστειλε τόν Υἱό του γιά νά σωθεῖ ὁλόκληρος ὁ κόσμος τῶν ἀνθρώπων διαμέσου αὐτοῦ.
Ἀρχή τῆς Ἰνδίκτου
“Στερέωσον ἀγαθέ, ἥν κατεφύτευσε πόθῳ, ἐπὶ τῆς γῆς ἡ δεξιὰ Σου, κατάκαρπον ἄμπελον, φυλάττων Σου τὴν Ἐκκλησίαν Παντοδύναμε”.
(Ὡδή γ’, τῆς Ἰνδίκτου, Ἦχος Α’)
Βγαίνουμε ἀπὸ μία χρονιά, ὅπου ὅλοι μας ἔχουμε ἀντιληφθεῖ τὸ σκοτάδι ἐκεῖ πού εἶναι ἀκόμα διαδεδομένη ἡ βία καὶ ἡ σκληρότητα. Πῶς θὰ συναντήσουμε τή νέα χρονιά; Θὰ ἦταν ἀφελὲς καὶ πολὺ ἀντιχριστιανικό, νά ζητήσουμε ἀπὸ τὸν Θεὸ νά μᾶς προστατεύσει, νά κάνει τή γῆ ἕναν παράδεισο εἰρήνης, ἐνῶ γύρω μας δέν ὑπάρχει εἰρήνη. Ὑπάρχει διαμάχη, ἔνταση, ἀποθάρρυνση, φόβοι, βία, φονικά. Δέν μποροῦμε νά ζητᾶμε γιά μᾶς εἰρήνη, ὅταν αὐτὴ ἡ εἰρήνη δέν μπορεῖ νά ἁπλωθεῖ πέρα ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, ὅταν δέν ἔρχεται σὰν ἀκτῖνες φωτὸς νά διαλύσουν τὸ σκοτάδι.
…«Εὐλογημένη ἡ Βασιλεία τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος», ἂς εἶναι εὐλογημένη ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ.
Περὶ πλούτου καὶ πλουσίων
Γιατὶ εἶναι δύσκολο; Κατὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ Χριστοῦ μεταξὺ τοῦ λαοῦ τοῦ Ἰσραήλ κυριαρχοῦσε ἡ γνώμη ὅτι ὁ πλοῦτος εἶναι εὐλογία τοῦ Θεοῦ, γι’ αὐτὸ τοὺς πλουσίους ἀνθρώπους τοὺς σέβονταν καὶ τοὺς ἐκτιμοῦσαν πολύ.
Ὅταν ὁ Κύριος εἶπε ὅτι ὁ πλοῦτος εἶναι ἐμπόδιο νά εἰσέλθει κανεὶς στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, οἱ κατάπληκτοι μαθητὲς Του Τὸν ῥώτησαν: «Τὶς ἄρα δύναται σωθῆναι» (Μτ. 19, 25). Καί αὐτοὶ εἴχαν τὴν γνώμη ὅτι οἱ πλούσιοι ἔχουν τὴν εὐλογία τοῦ Θεοῦ. Ἂν οἱ πλούσιοι δέν θὰ σωθοῦν, τότε ποιός θὰ σωθεῖ; Ὁ Κύριος τοὺς ἀπάντησε: «Τὰ ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις δυνατὰ παρὰ τῷ Θεῷ ἐστιν» (Λκ. 18, 27).
Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 31 Αὐγούστου 2025, Κατάθεσις τμίας Ζώνης τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου (Ἑβρ. θ΄ 1-7)
Εἶχε μὲν οὖν καὶ ἡ πρώτη σκηνὴ δικαιώματα λατρείας τό τε Ἅγιον κοσμικόν. 2 σκηνὴ γὰρ κατεσκευάσθη ἡ πρώτη, ἐν ᾗ ἥ τε λυχνία καὶ ἡ τράπεζα καὶ ἡ πρόθεσις τῶν ἄρτων, ἥτις λέγεται Ἅγια. 3 μετὰ δὲ τὸ δεύτερον καταπέτασμα σκηνὴ ἡ λεγομένη Ἅγια Ἁγίων, 4 χρυσοῦν ἔχουσα θυμιατήριον καὶ τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης περικεκαλυμμένην πάντοθεν χρυσίῳ, ἐν ᾗ στάμνος χρυσῆ ἔχουσα τὸ μάννα καὶ ἡ ράβδος Ἀαρὼν ἡ βλαστήσασα καὶ αἱ πλάκες τῆς διαθήκης, 5 ὑπεράνω δὲ αὐτῆς Χερουβὶμ δόξης κατασκιάζοντα τὸ ἱλαστήριον· περὶ ὧν οὐκ ἔστι νῦν λέγειν κατὰ μέρος. 6 Τούτων δὲ οὕτω κατεσκευασμένων εἰς μὲν τὴν πρώτην σκηνὴν διὰ παντὸς εἰσίασιν οἱ ἱερεῖς τὰς λατρείας ἐπιτελοῦντες, 7 εἰς δὲ τὴν δευτέραν ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ μόνος ὁ ἀρχιερεύς, οὐ χωρὶς αἵματος, ὃ προσφέρει ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων.
Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 31 Αὐγούστου 2025, Κυριακὴ ΙΒ΄ Ματθαίου (Ματθ. ιθ΄ 16-26)
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, νεανίσκος τις προσῆλθε τῷ Ἰησοῦ, γονυπετῶν αὐτῷ καὶ λέγων· διδάσκαλε ἀγαθέ, τί ἀγαθὸν ποιήσω ἵνα ἔχω ζωὴν αἰώνιον; ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· τί με λέγεις ἀγαθόν; οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός. εἰ δὲ θέλεις εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωήν, τήρησον τὰς ἐντολάς. λέγει αὐτῷ· ποίας; ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπε·
Περισσότερα: Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 31 Αὐγούστου 2025, Κυριακὴ ΙΒ΄ Ματθαίου (Ματθ. ιθ΄ 16-26)
Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 31 Αὐγούστου 2025, Κυριακὴ ΙΒ΄ Ματθαίου (Ματθ. ιθ΄ 16-26)
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, νεανίσκος τις προσῆλθε τῷ Ἰησοῦ, γονυπετῶν αὐτῷ καὶ λέγων· διδάσκαλε ἀγαθέ, τί ἀγαθὸν ποιήσω ἵνα ἔχω ζωὴν αἰώνιον; ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· τί με λέγεις ἀγαθόν; οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός. εἰ δὲ θέλεις εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωήν, τήρησον τὰς ἐντολάς. λέγει αὐτῷ· ποίας; ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπε· τὸ οὐ φονεύσεις, οὐ μοιχεύσεις, οὐ κλέψεις, οὐ ψευδομαρτυρήσεις, τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, καὶ ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. λέγει αὐτῷ ὁ νεανίσκος· πάντα ταῦτα ἐφυλαξάμην ἐκ νεότητός μου· τί ἔτι ὑστερῶ; ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι. ἀκούσας δὲ ὁ νεανίσκος τὸν λόγον ἀπῆλθε λυπούμενος· ἦν γὰρ ἔχων κτήματα πολλά. Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι δυσκόλως πλούσιος εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. πάλιν δὲ λέγω ὑμῖν, εὐκοπώτερόν ἐστι κάμηλον διὰ τρυπήματος ραφίδος διελθεῖν ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ εἰσελθεῖν. ἀκούσαντες δὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐξεπλήσσοντο σφόδρα λέγοντες· τίς ἄρα δύναται σωθῆναι; ἐμβλέψας δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· παρὰ ἀνθρώποις τοῦτο ἀδύνατόν ἐστι, παρὰ δὲ Θεῷ πάντα δυνατά ἐστι.
ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
1. Ὁ δρόμος τῶν ἐντολῶν
Ὁπλούσιος νέος τοῦ σημερινοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου εἶχε ἀγαθὸ πόθο, ἀνώτερη προσδοκία· ποθοῦσε τὴν αἰώνια ζωή. Πλησίασε ἔτσι τὸν Κύριο καὶ Τὸν ρώτησε τί ἔπρεπε νὰ κάνει γιὰ νὰ τὴν κερδίσει. Ὁ Ἰησοῦς τότε τοῦ ἀποκρίθηκε ἁπλὰ καὶ μὲ σαφήνεια: «εἰ θέλεις εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωήν, τήρησον τὰς ἐντολάς». Ἂν θέλεις νὰ εἰσέλθεις στὴν αἰώνια ζωή, φύλασσε τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ. Ἀπὸ τὴν ἀπόκριση αὐτὴ τοῦ Κυρίου φαίνεται ἡ ἀξία τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία μας.
Οἱ ἐντολὲς μᾶς φανερώνουν ποιός εἶναι καὶ πῶς ἐνεργεῖ ὁ Θεός. Γιὰ παράδειγμα, μᾶς ζητεῖ νὰ εἴμαστε ἐλεήμονες, διότι Ἐκεῖνος εἶναι ἐλεήμων. Μᾶς καλεῖ νὰ ἀγαποῦμε, διότι ὁ Ἴδιος εἶναι ἡ Ἀγάπη. «Ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου ἀδολεσχήσω καὶ κατανοήσω τὰς ὁδούς σου» (Ψαλ. ριη΄ [118] 15), ἐπισημαίνει ὁ ἱερὸς Ψαλμωδός. Θὰ ἐντρυφήσω στὶς ἐντολές σου κι ἔτσι θὰ κατανοήσω τοὺς δρόμους σου, τὶς ἐνέργειές σου. Ὁ Θεός, θὰ λέγαμε, εἶναι κρυμμένος μέσα στὶς ἐντολές του. Ἔτσι Τὸν γνωρίζουμε.
Ἀλλὰ δὲν Τὸν προσεγγίζουμε μόνο θεωρητικά, μὲ τὴ σκέψη. Διὰ τῶν ἐντολῶν του ἀποκαλύπτεται στὴν καρδιά μας ὁ Θεός· ἑνώνεται μαζί μας. Ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν μᾶς ὁδηγεῖ στὴν ἕνωση μαζί Του, τονίζει ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής: «Αὐτὸς ποὺ ἀποδέχθηκε καὶ ἐφάρμοσε κάποια ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ, ἔλαβε μὲ μυστικὸ τρόπο καὶ ἔχει μέσα του τὴν Ἁγία Τριάδα» (ΕΠΕ 14, 542). Ἑπομένως οἱ θεῖες ἐντολὲς μᾶς φανερώνουν ποιός εἶναι ὁ Θεὸς καὶ μᾶς δείχνουν τὸν δρόμο γιὰ νὰ ὁδηγηθοῦμε μὲ ἀσφάλεια σ᾿ Ἐκεῖνον.
2. Ἡ σωτήρια αὐτογνωσία
Ὁ πλούσιος νέος τῆς εὐαγγελικῆς περικοπῆς ἀποκρίθηκε μὲ κάποια παρρησία καὶ κρυφὴ ἴσως καύχηση στὸν Κύριο: «πάντα ταῦτα ἐφυλαξάμην ἐκ νεότητός μου· τί ἔτι ὑστερῶ;» Δηλαδή, ὅλα αὐτὰ ποὺ διδάσκει ὁ μωσαϊκὸς Νόμος, τὰ φύλαξα ἀπὸ τότε ποὺ ἤμουν νέος. Τίποτε δὲν ἔχω παραλείψει. Τί μοῦ λείπει ἀκόμη;
Εἶχε τὴ συνείδηση ὅτι ἦταν ἀκριβὴς τηρητὴς τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ. Συνέβαινε ὅμως πραγματικὰ αὐτό; Πῶς ἦταν δυνατὸν νὰ ἐφαρμόζει τὸν θεῖο Νόμο καὶ μάλιστα τὴν ἐντολὴ τῆς ἀγάπης, ποὺ ἀποτελοῦσε τὴν περίληψη ὅλων τῶν ὑπολοίπων, ὅταν κρατοῦσε γιὰ τὸν ἑαυτό του τὴ μεγάλη περιουσία του καὶ ἀδιαφοροῦσε γιὰ τοὺς φτωχοὺς συνανθρώπους του; Ἐφάρμοζε ἴσως κάποιες διατάξεις τοῦ Νόμου τυπικά, ὄχι ὅμως στὴν οὐσία τους. Δὲν εἶχε τελικὰ ἀληθινὴ γνώση τοῦ ἑαυτοῦ του.
Αὐτὸς ὁ κίνδυνος ἐλλοχεύει καὶ γιὰ ἐμᾶς. Ἰδιαιτέρως οἱ ἄνθρωποι τῆς Ἐκκλησίας εὔκολα μποροῦμε νὰ ξεγελασθοῦμε ἀπὸ τὴν τυπικὴ τήρηση κάποιων ἐντολῶν, χωρὶς νὰ κατανοοῦμε ὅτι χάνουμε τὴν οὐσία τους ἢ ὅτι παραβλέπουμε ἄλλες. Ἴσως μάλιστα νὰ ὑπάρχει μέσα μας κρυφὸ τὸ ἐρώτημα τοῦ πλούσιου νέου· «τί ἔτι ὑστερῶ;»
Εἶναι πολὺ σημαντικὴ ἡ ἀπλανὴς γνώση τοῦ ἑαυτοῦ μας, ἡ αὐτογνωσία, ὅπως ὀνομάζεται, τὸ «γνῶθι σαυτόν», κατὰ τοὺς ἀρχαίους φιλοσόφους. Τότε βλέπουμε τὶς ἐλλείψεις, τὰ λάθη, τὶς ἁμαρτίες μας. Κατανοοῦμε τὴ μικρότητά μας, ταπεινωνόμαστε καὶ ζητοῦμε τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Τότε γνωρίζουμε ποιό πάθος συγκεκριμένα καλούμαστε ν᾿ ἀντιμετωπίσουμε γιὰ νὰ πλησιάσουμε τὸν Κύριο καὶ νὰ ζήσουμε σύμφωνα μὲ τὸ θέλημά του, ὄχι τυπικά, ἀλλὰ οὐσιαστικά.
3. Μὲ τὴ συνέργεια τῆς Χάριτος
Ὁ Κύριος Ἰησοῦς φανέρωσε τὸ κρυφὸ πάθος ποὺ εἶχε ὁ πλούσιος νέος, χωρὶς νὰ τὸ συνειδητοποιεῖ. Τὸν προέτρεψε δὲ νὰ πουλήσει τὰ ὑπάρχοντά του, νὰ μοιράσει τὰ χρήματά του στοὺς φτωχοὺς καὶ νὰ Τὸν ἀκολουθήσει κατόπιν ὡς μαθητής του. Ὁ νέος ὡστόσο, ἐπειδὴ ἦταν αἰχμαλωτισμένος στὴ μεγάλη περιουσία του, λυπήθηκε πολὺ καὶ ἀπομακρύνθηκε τελικὰ ἀπὸ τὸν Κύριο. Μὲ τὴν ἀφορμὴ αὐτὴ ὁ Χριστὸς εἶπε στοὺς Μαθητές του ὅτι πολὺ δύσκολα θὰ εἰσέλθει κάποιος πλούσιος στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Μὲ ἀπορία τότε ἐκεῖνοι Τὸν ρώτησαν: «ποιός λοιπὸν μπορεῖ νὰ σωθεῖ;» Ὁ δὲ Κύριος τοὺς ἀποκρίθηκε: «παρὰ ἀνθρώποις τοῦτο ἀδύνατόν ἐστι, παρὰ δὲ Θεῷ πάντα δυνατά ἐστι». Δηλαδή, στοὺς ἀνθρώπους αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον. Στὸν Θεὸ ὅμως ὅλα εἶναι δυνατά.
Ἴσως, ἐξετάζοντας τὸν ἑαυτό μας, νὰ διακρίνουμε πάθη στὴν ψυχή μας, ποὺ γιὰ πολλὰ χρόνια μᾶς ταλαιπωροῦν καὶ νιώθουμε ἀδύναμοι νὰ τὰ ξεπεράσουμε. Ἂς ἀγωνιζόμαστε, χωρὶς νὰ χάνουμε τὴν ἐλπίδα μας. Αὐτὸ ποὺ μὲ τὶς δικές μας δυνάμεις φαίνεται ἀδύνατον, εἶναι κατορθωτὸ μὲ τὴ Χάρι τοῦ Θεοῦ. Μὲ τὴ δική του βοήθεια ἀλλάζει ὁ ἄνθρωπος. Ὁ ἄλλοτε πλεονέκτης γίνεται ἐλεήμων, ὁ θυμώδης πράος, ὁ ἀνήθικος καθαρός, ὁ ἐμπαθὴς ἐλεύθερος. Στὸν παντοδύναμο Θεὸ ὅλα εἶναι δυνατά. Ἀρκεῖ νὰ παραδώσουμε σ᾿ Ἐκεῖνον τὸν ἑαυτό μας, χωρὶς ἐπιφυλάξεις καὶ κρατούμενα, καὶ νὰ Τοῦ ζητήσουμε ταπεινὰ νὰ μᾶς ἀλλάξει, νὰ μᾶς ἐλευθερώσει, νὰ μᾶς ἀνακαινίσει μὲ τὴ Χάρι του καὶ νὰ μᾶς χαρίσει τὴν αἰώνια ζωὴ κοντά Του.
Σελίδα 25 από 98









